26.02.2026r.
Masz słupy, kable albo rury na działce i żadnej umowy z operatorem? W tym przypadku wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) wzmacnia właścicieli. Co istotne, daje mocniejszą podstawę do żądania wynagrodzenia, za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a jednocześnie ułatwia negocjacje ugodowe. W efekcie pomaga uporządkować tytuł prawny przedsiębiorstwa do korzystania z gruntu (służebność przesyłu).
2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. P 10/16), który może mieć fundamentalne znaczenie dla właścicieli nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi – liniami energetycznymi, gazociągami, wodociągami czy sieciami ciepłowniczymi. Zanim jednak przejdziemy do praktycznych skutków, warto krótko wyjaśnić, na czym polegał problem.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że utrwalona przez lata praktyka orzecznicza, zgodnie z którą w oparciu o art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego dopuszczano możliwość nabycia przez przedsiębiorstwa przesyłowe, w drodze zasiedzenia, służebności – jest niezgodne z Konstytucją, zarówno z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2, które gwarantują ochronę prawa własności oraz prawo do odszkodowania w razie jego ograniczenia.
Ponadto w uzasadnieniu przywołano również standard wynikający z art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, nakazujący poszanowanie mienia i zachowanie proporcjonalności. Innymi słowy przy każdej ingerencji władzy publicznej lub podmiotów działających z jej domniemaniem. Dlatego TK skrytykował kierunek, który w praktyce wzmacniał przedsiębiorstwa przesyłowe kosztem właścicieli.
W ocenie Trybunału wcześniejsza praktyka orzecznicza, która rozwijana była przy braku jednoznacznej regulacji ustawowej oraz (w typowym wariancie sporów) przy braku formalnej podstawy administracyjnej dla ograniczenia własności bez formalnej podstawy administracyjnej – prowadziła do nadmiernego uprzywilejowania przedsiębiorstw przesyłowych kosztem właścicieli nieruchomości.
Przez lata przedsiębiorstwa energetyczne i inne podmioty infrastrukturalne powoływały się na zasiedzenie – twierdząc, że skoro urządzenia przesyłowe znajdują się na działce od kilkudziesięciu lat, to nabyły prawo do korzystania z gruntu bez obowiązku zapłaty.
W praktyce oznaczało to:
Trybunał Konstytucyjny uznał, że taka interpretacja przepisów narusza konstytucyjną ochronę prawa własności oraz prawa do odszkodowania w razie jego ograniczenia.
Wyrok nie powoduje automatycznej wypłaty pieniędzy, ale wzmacnia argumentację właściciela i może:
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie rozstrzyga każdej sprawy automatycznie, a znaczenie mogą mieć m.in. daty posadowienia/modernizacji urządzeń, ciągłość posiadania, dokumenty operatora oraz terminy przedawnienia roszczeń.
Sprawy dotyczące służebności przesyłu są złożone. Wymagają:
Profesjonalna reprezentacja pozwala:
Jeżeli na Twojej nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe i nie masz podpisanej umowy z przedsiębiorstwem – warto sprawdzić swoją sytuację prawną.
W celu analizy stanu prawnego nieruchomości w Działdowie i okolicach, oceny możliwości dochodzenia roszczeń, reprezentacji w negocjacjach i przed sądem – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.
Wstępna analiza pozwoli ocenić, czy w Twojej sprawie istnieją realne podstawy do uzyskania wynagrodzenia.
Prawo własności podlega ochronie – warto z tej ochrony skorzystać.